Domowe sposoby na biegunkę. Jak ją zatrzymać i co jeść?

Jak zatrzymać biegunkę? Zacznij od nawodnienia

Podczas biegunki tracisz wodę oraz elektrolity, przede wszystkim sód i potas. Zamiast skupiać się wyłącznie na szybkim zahamowaniu wypróżnień, zacznij od uzupełnienia tych strat. W ten sposób zmniejszasz ryzyko odwodnienia. Przy nasilonej biegunce sięgnij po doustny płyn nawadniający, np. Orsalit dla dorosłych. Taki preparat zawiera elektrolity i glukozę w odpowiednich proporcjach. Glukoza ułatwia wchłanianie sodu i wody w jelicie, dlatego doustny płyn nawadniający lepiej uzupełnia większe straty płynów niż sama woda.

Pij często, ale małymi porcjami. Jeśli masz nudności lub wymioty, kilka łyków co kilka minut zwykle łatwiej utrzymać niż dużą ilość płynu wypitą naraz. Preparat nawadniający przygotuj dokładnie według instrukcji na opakowaniu. Nie używaj mniejszej ilości wody i nie dosładzaj roztworu, ponieważ zmienisz proporcje jego składników.

Przy łagodnej biegunce możesz dodatkowo pić wodę i lekkie buliony.

Biegunka – jakie są jej najczęstsze przyczyny?

O biegunce mówimy, gdy oddajesz luźne lub wodniste stolce co najmniej 3 razy na dobę albo wyraźnie częściej niż zwykle.

Ostrą biegunkę najczęściej wywołują:

• infekcje wirusowe lub bakteryjne,
• zatrucia pokarmowe,
• niektóre leki, w tym antybiotyki,
• nietolerancje określonych składników jedzenia,
• choroby przewodu pokarmowego.

Biegunka nie jest „detoksem” ani sposobem organizmu na oczyszczanie się z toksyn. To objaw, który może mieć różne przyczyny.

Czytaj też:
Biegunka bakteryjna a wirusowa – jak je rozpoznać i jak leczyć?

Domowe sposoby na biegunkę u dorosłego – co jeść i czego unikać?

W przypadku ostrej biegunki nie potrzebujesz restrykcyjnej diety. Jedz mniejsze porcje i wybieraj produkty, po których nie nasilają się nudności, ból brzucha, wzdęcia ani liczba wypróżnień.

Co jeść przy biegunce?

Jeśli masz apetyt, możesz sięgnąć m.in. po:

• ryż,
• gotowane ziemniaki,
• banany,
• gotowaną marchew,
• lekkie zupy,
• pieczywo.

Wraz z poprawą samopoczucia stopniowo wracaj do zwykłej diety. Nie ma potrzeby przez kilka dni jeść wyłącznie ryżu, bananów czy sucharków.

Podczas biegunki ogranicz alkohol, dużą ilość kawy, tłuste i smażone potrawy oraz bardzo słodkie napoje. Mogą nasilać objawy lub utrudniać prawidłowe nawodnienie.

Po infekcji jelit część osób przez kilka dni gorzej toleruje laktozę, czyli cukier występujący w mleku. Jeśli mleko lub inne produkty mleczne wyraźnie nasilają biegunkę, wzdęcia lub ból brzucha, ogranicz je do czasu poprawy. Nie musisz natomiast automatycznie eliminować całego błonnika. Jeśli zauważasz, że surowe warzywa, otręby albo duża ilość produktów pełnoziarnistych nasilają objawy, ogranicz je na czas ostrej biegunki.

Domowe sposoby na biegunkę – czy mąka ziemniaczana i kakao pomagają?

Picie zawiesiny z mąki ziemniaczanej to popularny domowy sposób na biegunkę, ale nie ma dobrych dowodów, że skutecznie zatrzymuje ostrą biegunkę. Jeśli dobrze tolerujesz produkty zawierające skrobię, lepszym elementem posiłku będą np. gotowane ziemniaki lub ryż.

Nie traktuj też kakao ani gorzkiej czekolady jak leku na biegunkę. Czekolada zawiera tłuszcz, a część produktów kakaowych dużo cukru, dlatego u niektórych osób mogą nasilić dolegliwości.

Zioła na biegunkę – czy warto po nie sięgać?

Napar z rumianku lub mięty może być dodatkowym napojem dla osoby dorosłej. Mięta bywa pomocna przy skurczach i uczuciu dyskomfortu w brzuchu. Zioła nie leczą jednak przyczyny ostrej biegunki i nie zastępują płynów nawadniających.

Nie każdy preparat ziołowy jest również odpowiedni dla dziecka, kobiety w ciąży czy osoby przyjmującej leki. Przed zastosowaniem sprawdź przeciwwskazania konkretnego produktu.

Co na biegunkę u dorosłego z apteki?

Leki dostępne bez recepty mogą zmniejszyć liczbę wypróżnień lub złagodzić inne dolegliwości. Nie zastępują jednak uzupełniania wody i elektrolitów.

Loperamid – jak zatrzymać biegunkę u dorosłego?

Loperamid spowalnia pracę jelit, dzięki czemu stolec przesuwa się przez nie wolniej, a wypróżnienia stają się rzadsze. Przykładem leku zawierającego loperamid jest Stoperan 2 mg. Osoba dorosła może stosować loperamid doraźnie przy ostrej biegunce zgodnie z ulotką konkretnego leku.

Nie stosuj go samodzielnie, jeśli:

• w stolcu pojawiła się krew i masz wysoką gorączkę,
• nasilona biegunka wystąpiła podczas lub po antybiotykoterapii,
• masz zaostrzenie choroby zapalnej jelit,
• brzuch jest mocno wzdęty, a wypróżnienia się zatrzymały.

W takich sytuacjach spowolnienie pracy jelit może być niewskazane.

Jeśli biegunka nie ustępuje po około 48 godzinach stosowania loperamidu, skontaktuj się z lekarzem.

Diosmektyt – co na rozwolnienie u dorosłego?

Diosmektyt stosuje się w objawowym leczeniu ostrej biegunki. Oznacza to, że może ograniczać dolegliwości, ale nie usuwa ich przyczyny. Diosmektyt zawiera np. Smecta 3 g.

Diosmektyt może osłabiać wchłanianie innych leków przyjmowanych doustnie. Dlatego zachowaj odstęp podany w ulotce konkretnego preparatu.

Węgiel aktywowany i leki rozkurczowe – czy pomagają na biegunkę?

Węgiel aktywowany nie jest podstawowym sposobem leczenia ostrej biegunki. Wiąże różne substancje w przewodzie pokarmowym, dlatego może również ograniczać wchłanianie przyjmowanych leków.

Lek rozkurczowy może zmniejszyć bolesne skurcze brzucha, ale nie leczy przyczyny biegunki. Jeśli ból jest silny, narasta albo nie ustępuje, wymaga oceny lekarza.

Domowe sposoby na biegunkę u dziecka – jak bezpiecznie pomóc?

Niemowlęta i małe dzieci mogą odwodnić się szybciej niż dorośli. Przy częstych wodnistych stolcach trzeba więc szczególnie uważnie kontrolować, czy dziecko pije i oddaje mocz.

Jak nawadniać dziecko przy biegunce?

Podawaj doustny płyn nawadniający często i małymi porcjami. Jeśli dziecko wymiotuje, zacznij od kilku łyków co kilka minut. Duża ilość wypita jednorazowo może łatwiej sprowokować kolejne wymioty. Doustne płyny nawadniające są dostępne również w wariantach dostosowanych do wieku dziecka, np. Orsalit dla dzieci od 6. miesiąca życia. Zawsze sprawdź na opakowaniu, od jakiego wieku można stosować konkretny preparat.

Jeśli karmisz niemowlę piersią, nadal je przystawiaj. Nie odstawiaj też rutynowo mleka modyfikowanego.

Gdy dziecko jest nawodnione i ma apetyt, podawaj mu posiłki odpowiednie do wieku. Nie stosuj głodówki. Unikaj dużych ilości soków i słodkich napojów. Zawarty w nich cukier może zwiększać ilość wody pozostającej w jelicie i nasilać biegunkę.

Co na biegunkę u dziecka? Czy można podać lek?

Nie podawaj dziecku leku hamującego biegunkę na własną rękę. Możliwość zastosowania konkretnego preparatu zależy m.in. od wieku, przyczyny biegunki i innych objawów.

Szczególnie uważnie obserwuj niemowlę. Jeśli dziecko oddaje mniej moczu, nie chce pić, jest nietypowo senne, często wymiotuje, ma gorączkę lub krew w stolcu, skontaktuj się z lekarzem.

Przeczytaj również też:
Jakie elektrolity dla dzieci wybrać? Ranking

Domowe sposoby na biegunkę u seniora

U seniora utrata płynów może szybciej prowadzić do osłabienia i zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej. Z wiekiem uczucie pragnienia często jest słabsze, dlatego osoba starsza może nie odczuwać potrzeby picia mimo odwodnienia.

Podawaj napoje regularnie, małymi porcjami. Przy częstej wodnistej biegunce dobrym wyborem jest doustny płyn nawadniający, ponieważ uzupełnia również elektrolity.

Jeśli senior ma chorobę nerek, niewydolność serca albo zalecone ograniczenie ilości płynów lub sodu, nie zwiększaj samodzielnie ich podaży. W takich chorobach również nadmiar płynów może być niebezpieczny, dlatego sposób nawadniania powinien ustalić lekarz.

Domowe sposoby na biegunkę w ciąży

Biegunki w ciąży nie należy automatycznie tłumaczyć zmianami hormonalnymi. Może mieć takie same przyczyny jak u innych dorosłych, np. infekcję, zatrucie pokarmowe, nietolerancję określonego produktu albo działanie leku.

Przy krótkotrwałej biegunce regularnie pij, uzupełniaj elektrolity i jedz małe porcje produktów, które nie nasilają dolegliwości. Nie stosuj leków przeciwbiegunkowych ani preparatów ziołowych na własną rękę tylko dlatego, że są dostępne bez recepty. Bezpieczeństwo konkretnego preparatu zależy m.in. od jego składu, dawki i etapu ciąży.

Kiedy biegunka wymaga konsultacji z lekarzem?

Krótka i łagodna biegunka często ustępuje samoistnie. Konsultacja jest potrzebna wtedy, gdy pojawiają się oznaki odwodnienia, krwawienia z przewodu pokarmowego albo cięższej infekcji.

Skontaktuj się z lekarzem, jeśli:

• odczuwasz silne pragnienie, suchość w ustach, wyraźne osłabienie lub zawroty głowy,
• oddajesz znacznie mniej moczu albo mocz jest bardzo ciemny – może to świadczyć o odwodnieniu,
• w stolcu pojawia się krew lub ropa,
• stolec jest czarny, lepki i smolisty – taki wygląd może wskazywać na krwawienie z górnej części przewodu pokarmowego,
• masz wysoką gorączkę,
• odczuwasz silny lub narastający ból brzucha,
• często wymiotujesz i nie jesteś w stanie uzupełniać płynów,
• biegunka u osoby dorosłej trwa dłużej niż 2 dni,
• oddajesz co najmniej 6 luźnych stolców w ciągu doby.

Szybciej skonsultuj się z lekarzem również wtedy, gdy biegunka dotyczy niemowlęcia, kobiety w ciąży, osoby po 65. roku życia, osoby z obniżoną odpornością lub pojawiła się podczas albo po antybiotykoterapii.

Probiotyki na biegunkę – kiedy mogą pomóc?

Nie każdy probiotyk działa tak samo. Znaczenie ma konkretny szczep mikroorganizmu, czyli dokładnie określona odmiana bakterii lub drożdży, której działanie zostało przebadane.

Niektóre szczepy stosuje się jako uzupełnienie postępowania przy ostrej biegunce u dzieci lub w określonych sytuacjach związanych z antybiotykoterapią. Przykładem preparatu zawierającego drożdże Saccharomyces boulardii jest Enterol 250 mg. Zawsze kieruj się jednak wskazaniami i dawkowaniem podanymi w ulotce konkretnego produktu.

Sam napis „probiotyk” na opakowaniu nie oznacza więc, że każdy preparat ma takie samo zastosowanie. Probiotyk nie zastępuje też płynów nawadniających.

FAQ – najczęstsze pytania o domowe sposoby na biegunkę

Jak najszybciej zatrzymać biegunkę?

Przede wszystkim uzupełniaj płyny i elektrolity. Jeśli jesteś osobą dorosłą, w niektórych przypadkach możesz zastosować lek przeciwbiegunkowy zgodnie z ulotką.

Co zjeść, żeby zatrzymać biegunkę?

Wybieraj małe porcje lekkich produktów, np. ryż, gotowane ziemniaki, banany lub marchew. Nie musisz się głodzić.

Jak zatrzymać wodnistą biegunkę?

Pij często małe porcje doustnego płynu nawadniającego. Jeśli biegunka jest bardzo częsta, pojawia się krew w stolcu, wysoka gorączka lub silne osłabienie, skontaktuj się z lekarzem.

Jak uspokoić rozwolnienie?

Jedz mniejsze porcje i ogranicz alkohol, dużą ilość kawy, tłuste potrawy oraz bardzo słodkie napoje. Regularnie uzupełniaj płyny.

Czy mąka ziemniaczana pomaga na biegunkę?

Nie traktuj jej jako sposobu na zatrzymanie biegunki. Nie ma dobrych dowodów na jej skuteczność. Możesz natomiast zjeść gotowane ziemniaki lub ryż.

Czy kakao pomaga na biegunkę?

Nie traktuj kakao ani gorzkiej czekolady jak leku na biegunkę. Nie ma wystarczających dowodów, że zatrzymują jej objawy.

Co na biegunkę u rocznego dziecka?

Podawaj dziecku doustny płyn nawadniający często i małymi porcjami. Nie podawaj leków hamujących biegunkę bez konsultacji z lekarzem.