Zapalenie krtani. Jak rozpoznać objawy?

Zapalenie krtani – co to jest?

Krtań to część układu oddechowego, która łączy gardło z tchawicą i odpowiada m.in. za powstawanie głosu. Zapalenie krtani to stan zapalny obejmujący fałdy głosowe i otaczające je tkanki. U dzieci może mieć cięższy przebieg ze względu na mniejszą średnicę dróg oddechowych.

Ze względu na czas trwania wyróżnia się:

• ostre zapalenie krtani – trwa zwykle krótko i najczęściej ma podłoże wirusowe,
• przewlekłe zapalenie krtani – może być związane m.in. z refluksem, długotrwałym przeciążaniem głosu, paleniem papierosów czy działaniem innych substancji drażniących.

Ostre zapalenie krtani najczęściej jest związane z infekcją wirusową, rzadziej bakteryjną. Przewlekły stan zapalny może natomiast rozwijać się wskutek długotrwałego drażnienia krtani, np. przez dym tytoniowy, refluks żołądkowo-przełykowy czy niektóre leki stosowane wziewnie.

Ze względu na miejsce występowania stanu zapalnego wyróżnia się m.in. zapalenie podgłośniowe i nadgłośniowe.

Czytaj też:
Najlepsze tabletki na gardło. Co wybrać na ból i drapanie w gardle?

Kto jest bardziej narażony na zapalenie krtani?

Na zapalenie krtani szczególnie narażone są osoby, które często przeciążają lub podrażniają krtań, a także częściej przechodzą infekcje dróg oddechowych. Dotyczy to m.in.:

• osób pracujących głosem, np. nauczycieli, lektorów czy wokalistów,
• dzieci, które często przechodzą infekcje górnych dróg oddechowych,
• osób z refluksem żołądkowo-przełykowym,
• palaczy i osób narażonych na dym tytoniowy,
• osób mających częsty kontakt z pyłami, dymem lub oparami chemicznymi,
• osób z alergiami,
• osób, które długo przebywają w suchym lub klimatyzowanym powietrzu.

Warto też ograniczyć alkohol, ponieważ może dodatkowo podrażniać i wysuszać błony śluzowe.

Zapalenie krtani – objawy

Objawy zapalenia krtani zależą przede wszystkim od przyczyny, wieku pacjenta i postaci choroby. U dorosłych najczęściej pojawiają się chrypka, zmiana barwy głosu, ból lub drapanie w gardle oraz kaszel. U dzieci objawy mogą być bardziej nasilone i obejmować charakterystyczny szczekający kaszel oraz trudności w oddychaniu.

Ostre podgłośniowe zapalenie krtani

Ostre podgłośniowe zapalenie krtani, określane również jako krup, występuje przede wszystkim u dzieci, najczęściej między 6. miesiącem a 5. rokiem życia. Chorobę wywołują głównie wirusy, szczególnie wirusy paragrypy, ale także grypy i RSV.

Charakterystycznym objawem jest szczekający kaszel, któremu mogą towarzyszyć:

• chrypka,
• katar,
• stan podgorączkowy lub gorączka,
• świst podczas wdechu (stridor),
• trudności w oddychaniu.

Objawy często nasilają się w nocy. U dzieci nawet niewielki obrzęk okolicy podgłośniowej może znacząco zwężać drogi oddechowe, dlatego w przypadku narastającej duszności konieczna jest pilna pomoc medyczna.

Ostre zapalenie nagłośni

Ostre zapalenie nagłośni jest rzadką, ale poważną chorobą, która może prowadzić do szybko narastającego obrzęku i niedrożności dróg oddechowych. Dzięki szczepieniom przeciwko Haemophilus influenzae typu b (Hib) występuje obecnie znacznie rzadziej u dzieci.

Do charakterystycznych objawów należą:

• wysoka gorączka,
• silny ból gardła,
• trudności lub ból podczas przełykania,
• nadmierne ślinienie się,
• stłumiony, zmieniony głos,
• stridor,
• duszność.

Trudności w oddychaniu, ślinienie się, problemy z przełykaniem lub stridor wymagają pilnej pomocy medycznej. W przypadku podejrzenia zapalenia nagłośni nie należy samodzielnie oglądać ani uciskać gardła, szczególnie u dziecka.

Przewlekłe zapalenie krtani – objawy

Przewlekłe zapalenie krtani rozwija się wskutek długotrwałego podrażnienia lub przeciążenia krtani. Może powodować:

• utrzymującą się chrypkę,
• zmianę barwy głosu,
• uczucie suchości lub drapania w gardle,
• częste odchrząkiwanie,
• przewlekły kaszel,
• uczucie podrażnienia gardła.

Jeśli chrypka lub zmiana głosu utrzymują się przez kilka tygodni, warto skonsultować się z lekarzem, ponieważ może być konieczne dokładniejsze zbadanie krtani.

Zapalenie krtani – jak rozpoznać?

Rozpoznanie zapalenia krtani opiera się przede wszystkim na objawach i badaniu lekarskim. W przypadku typowego ostrego zapalenia krtani dodatkowe badania zwykle nie są potrzebne. Lekarz ocenia m.in. głos, gardło oraz sposób oddychania i na tej podstawie określa prawdopodobną przyczynę dolegliwości.

Jeśli chrypka utrzymuje się dłużej niż 2–3 tygodnie, nawraca lub towarzyszą jej inne niepokojące objawy, lekarz może skierować pacjenta do laryngologa. Specjalista może wykonać laryngoskopię, czyli badanie pozwalające obejrzeć krtań i fałdy głosowe oraz sprawdzić, czy nie występują inne przyczyny utrzymujących się objawów.

W przypadku podejrzenia ciężkiego zapalenia krtani lub nagłośni, szczególnie gdy pojawiają się duszność, stridor, trudności w połykaniu lub szybko narastający obrzęk, konieczna jest pilna ocena medyczna.

Kiedy z zapaleniem krtani do lekarza?

Do lekarza warto zgłosić się, jeśli objawy są nasilone, nie ustępują lub często nawracają. Pilnej pomocy wymagają przede wszystkim trudności w oddychaniu, stridor, sinienie, problemy z przełykaniem lub nadmierne ślinienie się.

Zapalenie krtani – leczenie

Sposób leczenia zależy od przyczyny i nasilenia objawów. Ostre zapalenie krtani najczęściej ma podłoże wirusowe i ustępuje samoistnie, dlatego stosuje się przede wszystkim leczenie objawowe.

W łagodnym przebiegu pomocne może być:

• oszczędzanie głosu – ogranicz mówienie, krzyk i śpiew; nie zaleca się również szeptania,
• picie odpowiedniej ilości płynów, najlepiej wody i ciepłych, ale nie gorących napojów,
• nawilżanie powietrza, szczególnie w ogrzewanych lub klimatyzowanych pomieszczeniach,
• tabletki do ssania lub preparaty miejscowe łagodzące suchość i podrażnienie gardła,
• leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, np. paracetamol lub ibuprofen, jeśli występuje ból albo gorączka.

Warto również unikać palenia papierosów, dymu tytoniowego, alkoholu oraz innych substancji drażniących, które mogą nasilać objawy i opóźniać regenerację krtani.

Jeśli zapalenie krtani jest związane z konkretnym czynnikiem, np. refluksem lub przewlekłym narażeniem na substancje drażniące, leczenie powinno uwzględniać również jego wyeliminowanie.

Antybiotyki nie są rutynowo stosowane w ostrym zapaleniu krtani, ponieważ większość przypadków ma podłoże wirusowe. O ich zastosowaniu decyduje lekarz, jeśli podejrzewa zakażenie bakteryjne.

W przypadku przewlekłego zapalenia krtani najważniejsze jest ustalenie i usunięcie przyczyny przewlekłego podrażnienia, np. zaprzestanie palenia, ograniczenie kontaktu z substancjami drażniącymi czy odpowiednie leczenie refluksu. Jeśli objawy utrzymują się lub nawracają, konieczna może być konsultacja laryngologiczna.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o zapalenie krtani

Ile trwa zapalenie krtani?

Ostre zapalenie krtani zwykle ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni. Jeśli objawy utrzymują się przez kilka tygodni, skonsultuj się z lekarzem, aby ustalić ich przyczynę.

Czy zapalenie krtani jest zaraźliwe?

Jeśli zapalenie krtani wywołała infekcja wirusowa lub bakteryjna, możesz zarazić się drobnoustrojem odpowiedzialnym za chorobę. Gdy przyczyną jest np. przeciążenie głosu, refluks lub dym tytoniowy, nie musisz obawiać się zakażenia.

Czy przy zapaleniu krtani można mówić?

Możesz mówić, ale oszczędzanie głosu pomoże Ci szybciej wrócić do pełnego komfortu mówienia. Unikaj krzyku, śpiewania i długich rozmów, a także szeptania.

Czy inhalacje pomagają na zapalenie krtani?

Inhalacja z 0,9% roztworu chlorku sodu może pomóc Ci nawilżyć drogi oddechowe i złagodzić podrażnienie. Nie dodawaj do nebulizatora olejków eterycznych ani innych substancji, które nie są przeznaczone do inhalacji.

Czy zapalenie krtani może powodować utratę głosu?

Tak, stan zapalny może spowodować silną chrypkę, a nawet czasową utratę głosu. Oszczędzaj głos i skonsultuj się z lekarzem, jeśli bezgłos lub chrypka utrzymują się przez kilka tygodni.

Czy zapalenie krtani może nawracać?

Tak, możesz mieć nawracające zapalenie krtani, zwłaszcza jeśli często przeciążasz głos, palisz papierosy, masz refluks lub regularnie stykasz się z substancjami drażniącymi. Ustalenie przyczyny nawrotów pomoże Ci skuteczniej zapobiegać kolejnym epizodom.

Przeczytaj również:
Ostre zapalenie gardła. Jak je wyleczyć?