AmBisome liposomal (Amphotericinum B)

Jak działa lek AmBisome?

Amfoterycyna B, substancja czynna leku AmBisome, działa przeciwgrzybiczo.

• Wiąże się ze składnikiem błony komórkowej grzybów – ergosterolem.
• Powoduje uszkodzenie błony komórkowej grzybów.
• Prowadzi to do zahamowania wzrostu grzybów lub ich śmierci.

Liposomalna postać amfoterycyny B umożliwia dostarczenie substancji czynnej do miejsca działania i zmniejsza ryzyko niektórych działań niepożądanych.

Kiedy stosuje się lek AmBisome?

Lek AmBisome stosuje się:

• w leczeniu ciężkich zakażeń grzybiczych, m.in.: rozsiana kandydoza, aspergiloza, mukormikoza, kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, lejszmanioza trzewna. 
• przy podejrzeniu zakażenia grzybiczego u pacjentów z gorączką i neutropenią, gdy inne metody leczenia nie przyniosły oczekiwanego efektu.

Jak stosować lek AmBisome?

Lek AmBisome należy zawsze stosować zgodnie z zaleceniami lekarza.

• Lek jest podawany przez lekarza lub pielęgniarkę w postaci infuzji dożylnej.  Leku AmBisome liposomal nie można podawać inną drogą. 
• Aby przygotować infuzję, lek AmBisome liposomal należy rozpuścić w jałowej wodzie do wstrzykiwań, a następnie rozcieńczyć roztworem zawierającym glukozę.
• Nie mieszać leku AmBisome liposomal z roztworami soli ani z innymi lekami lub elektrolitami. Dawkowanie leku AmBisome liposomal ustala lekarz indywidualnie dla każdego pacjenta, w zależności od masy ciała i wskazań. Dawka leku zależy od:
  • rodzaju leczonego zakażenia,
  • masy ciała pacjenta,
  • wieku pacjenta,
  • stanu zdrowia pacjenta,
  • odpowiedzi na leczenie.

Dorośli:

Zakażenia grzybicze układowe i (lub) głębokie - jednego lub więcej narządów wewnętrznych  

• Zwykle leczenie zaczyna się od podawania dawki dobowej 3 mg/kg masy ciała przez minimum 14 dni. 
• Lekarz może zdecydować o zwiększeniu dawki dobowej leku do 5 mg/kg masy ciała.

Mukormikoza

• W przypadku podejrzenia lub potwierdzonej mukormikozy dawka początkowa wynosi zazwyczaj 5 do 10 mg/kg masy ciała raz na dobę.
• Pacjentom z zajęciem mózgu lub po przeszczepieniu narządu należy podawać dawkę 10 mg/kg masy ciała, raz na dobę.
• Czas trwania leczenia zostanie ustalony indywidualnie przez lekarza.

Kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

• Leczenie indukcyjne (14 dni) dużą dawką u pacjentów zakażonych HIV: -
  • w dniu 1. jednorazowa dawka 10 mg/kg mc. produktu AmBisome liposomal, w skojarzeniu z 100 mg/kg mc./dobę flucytozyny i 1200 mg/dobę flukonazolu;
  • przez kolejne 14 dni - kontynuacja leczenia flucytozyną 100 mg/kg mc. oraz flukonazolem 1200 mg podawanymi raz na dobę.
• Leczenie podtrzymujące
  • po 2. tygodniowym okresie leczenia indukcyjnego pacjenci powinni otrzymywać flukonazol w dawce 800 mg na dobę przez 8 tygodni,
  • następnie po 8. tygodniach - flukonazol w dawce 200 mg na dobę, według uznania lekarza prowadzącego.

Lejszmanioza trzewna

• Pacjenci z prawidłowo funkcjonującym układem odpornościowym: należy podawać dawkę 3 mg/kg mc. raz na dobę w dniach 1.-5., 14. i 21.
• Pacjenci z zaburzeniami odporności: należy podawać dawkę 4 mg/kg mc. raz na dobę w dniach 1.-5., 10., 17., 24., 31. i 38. 

Podejrzenie zakażeń grzybiczych u pacjentów z podwyższoną temperaturą i neutropenią

• Leczenie zaczyna się od podawania dawki 3 mg/kg masy ciała, raz na dobę, przez 10 do 14 dni lub do czasu ustąpienia neutropenii.

Dzieci:

• AmBisome może być stosowany u dzieci w wieku od 1 miesiąca do 18 lat. 
• Dawka jest ustalana przez lekarza na podstawie masy ciała dziecka oraz rodzaju zakażenia.
• Nieznane są skuteczność ani bezpieczeństwo stosowania leku AmBisome liposomal u dzieci w pierwszym miesiącu życia. 

Stosowanie u pacjentów z niewydolnością nerek

• Pacjentom z niewydolnością nerek podawano lek AmBisome liposomal w dobowych dawkach 1 do 5 mg na kilogram masy ciała.
• Nie ma konieczności modyfikacji wielkości dawki ani częstości podawania.
• W trakcie stosowania leku AmBisome liposomal lekarz lub pielęgniarka będzie regularnie pobierać próbki krwi w celu badań określenia czynności nerek. 

Czas trwania infuzji

• Infuzja dożylna trwa zwykle 30 do 60 minut, a pacjent będzie uważnie obserwowany podczas jej wykonywania.
• Jeśli dawka przekracza 5 mg/kg masy ciała na dobę, zaleca się infuzję dożylną trwającą 2 godziny.
• Zalecane stężenie amfoterycyny B do podawania w infuzji dożylnej wynosi od 0,2 mg/ml do 2 mg/ml. 

Zastosowanie większej niż zalecana dawki leku

• Lek jest podawany przez personel medyczny, dlatego ryzyko zastosowania większej dawki jest kontrolowane.
• W przypadku podania zbyt dużej dawki lekarz zastosuje odpowiednie postępowanie.
• Przedawkowanie może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, szczególnie dotyczących nerek i elektrolitów.

Pominięcie zastosowania leku

• Lek jest podawany zgodnie z ustalonym harmonogramem przez personel medyczny.
• W przypadku pominięcia dawki lekarz zdecyduje o dalszym postępowaniu.

Przerwanie stosowania leku

• Nie należy przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem.
• Przerwanie leczenia może spowodować pogorszenie lub nawrót zakażenia.

Kiedy nie stosować leku AmBisome?

Nie należy stosować leku AmBisome jeśli pacjent ma uczulenie na amfoterycynę B lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku.

Lekarz indywidualnie ocenia ryzyko stosowania leku u pacjenta.

Jak każdy lek, lek AmBisome może wywołać skutki uboczne, jednak nie wystąpią one u każdego pacjenta.

Działania niepożądane, które mogą wystąpić w trakcie infuzji. Jeżeli u pacjenta wystąpi ciężka reakcja związana z infuzją, lekarz przerwie podawanie leku AmBisome liposomal i zaleci unikanie tego leku w przyszłości.

Bardzo częste (mogą występować częściej niż u 1 na 10 pacjentów):

• gorączka,
• dreszcze.  

Do rzadziej występujących reakcji związanych z infuzją zalicza się: uczucie ucisku, ból w klatce piersiowej, duszność, skurcz oskrzeli powodujący trudności w oddychaniu (może im towarzyszyć świszczący oddech), zaczerwienienie skóry, przyspieszone bicie serca, niedociśnienie tętnicze i bóle mięśniowo-stawowe (opisywane jako bóle stawów, bóle pleców lub bóle kości).  

Objawy te szybko ustępowały po przerwaniu infuzji. Reakcje te mogą nie występować podczas podawania kolejnych dawek leku AmBisome liposomal lub gdy szybkość podawania jest mniejsza (podawanie dłużej niż przez 2 godziny). Lekarz może przepisać inne leki, aby zapobiegać możliwym reakcjom związanym z infuzją lub leczyć ich objawy. 

Bardzo często (mogą wystąpić u więcej niż 1 na 10 pacjentów):

• Uczucie zmęczenia, stany splątania, osłabienie siły mięśni lub skurcze mięśni na skutek niedoboru potasu we krwi.
• Nudności lub wymioty.
• Gorączka, dreszcze. 

Często (mogą wystąpić u mniej niż 1 na 10 pacjentów):

• Uczucie zmęczenia, stany splątania, osłabienie siły mięśni lub skurcze mięśni na skutek niedoboru magnezu, wapnia lub sodu we krwi.
• Duże stężenie cukru we krwi.
• Ból głowy.
• Znacznie przyspieszone bicie serca (częstoskurcz).
• Rozszerzenie naczyń krwionośnych, niedociśnienie tętnicze, zaczerwienienie skóry.
• Duszność.
• Biegunka.
•  Bóle żołądka (brzucha).
• Wysypka.
• Bóle w klatce piersiowej.
• Bóle pleców.
• Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby lub nerek stwierdzone na podstawie analizy próbek krwi lub moczu.
• Wysokie stężenie potasu we krwi. 

Niezbyt częste działania niepożądane (mogą występować nie częściej niż u 1 na 100 pacjentów):

• Wylewy podskórne, siniaki o nieuchwytnej przyczynie oraz przedłużające się krwawienia po urazie.
• Ciężka reakcje alergiczna (anafilaktoidalna).
• Drgawki.
• Trudności w oddychaniu, równocześnie może występować świszczący oddech.

Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych):

• Niedokrwistość (zmniejszenie liczby krwinek czerwonych we krwi, przebiegające z następującymi objawami: nadmierne zmęczenie, duszność po niewielkim wysiłku fizycznym oraz bladość skóry).
• Ciężkie reakcje alergiczne (anafilaktyczne) i uczuleniowe.
• Nagłe zatrzymanie krążenia i zaburzenia rytmu serca.
• Niewydolność lub zaburzenie czynności nerek. Do objawów zaliczają się zmęczenie i mniejsze wydalanie moczu.
• Silny obrzęk okolicy warg, oczu lub języka.
• Bóle mięśni na skutek rozpadu włókien mięśni poprzecznie prążkowanych (rabdomioliza).
• Bóle mięśniowo-stawowe (opisywane jako bóle stawów, bóle pleców lub bóle kości). 

Zaburzenia wyników badań stężenia fosforu we krwi

• Może wystąpić fałszywie dodatni wynik wskazujący na podwyższone stężenie fosforanów we krwi pacjentów leczonych produktem AmBisome liposomal, jeśli pobrane od nich próbki analizowane są za pomocą specjalnej metody z użyciem odczynnika PHOSm.
• Jeżeli wynik testu wskazuje na wysoki poziom fosforanów we krwi, może być konieczne przeprowadzenie ponownego badania z użyciem innej metody, aby zweryfikować wynik. 

Lekarz zachowa szczególną ostrożność stosując lek AmBisome liposomal. Należy poinformować lekarza:

• Jeśli u pacjenta wystąpi ciężka reakcja alergiczna (anafilaktyczna), lekarz zaleci przerwanie podawania leku (patrz punkt „Możliwe działania niepożądane”).
• Jeśli u pacjenta wystąpią inne reakcje, które mogą być związane z infuzją dożylną, lekarz może zdecydować o zmniejszeniu szybkości i wydłużeniu czasu infuzji leku AmBisome liposomal (do około 2 godzin). Aby leczyć reakcje związane z infuzją dożylną lub zapobiec ich wystąpieniu, lekarz może również podać pacjentowi leki, np. lek przeciwhistaminowy, lek przeciwbólowy i (lub) lek przeciwzapalny lub osłabiający reakcję układu odpornościowego (patrz punkt 4. „Możliwe działania niepożądane”).
• Jeśli pacjent zażywa inne leki, które mogą powodować uszkodzenie nerek. Patrz: „Lek AmBisome liposomal a inne leki”. Lek AmBisome liposomal może powodować uszkodzenie nerek. Lekarz lub pielęgniarka będzie pobierać próbki krwi do badań stężenia kreatyniny (substancji, której stężenie we krwi świadczy o czynności nerek) i elektrolitów (szczególnie potasu i magnezu) przed leczeniem lekiem AmBisome liposomal i w jego trakcie − stężenie tych związków może być nieprawidłowe u osób z zaburzeniem czynności nerek. Jest to szczególnie istotne, jeżeli u pacjenta doszło do wcześniejszego uszkodzenia nerek lub pacjent zażywa inne leki, które mogą spowodować uszkodzenie nerek. Próbki krwi będą również analizowane pod względem zmian czynności wątroby i zdolności organizmu do wytwarzania komórek oraz płytek krwi.
• Jeśli wyniki badań krwi wykażą zaburzenia czynności nerek lub inne istotne zmiany, lekarz może zmniejszyć dawkę leku AmBisome liposomal lub przerwać leczenie.
• Jeśli wyniki badań krwi wskazują na niedostateczne stężenie potasu we krwi pacjenta, lekarz może przepisać lek uzupełniający potas, podawany w trakcie stosowania leku AmBisome liposomal.
• Jeżeli wyniki badań krwi wskazują na wysokie stężenie potasu we krwi pacjenta . Pacjent może doświadczyć nieregularnego bicia serca, czasem o ciężkim przebiegu.
• Jeśli pacjentowi aktualnie lub niedawno przetoczono białe krwinki. Jeżeli lek AmBisome liposomal podaje się w trakcie lub krótko po przetoczeniu białych krwinek, mogą wystąpić nagłe, ciężkie powikłania płucne. Aby zmniejszyć ryzyko tych powikłań, lekarz zaleci infuzje z zachowaniem jak największego odstępu czasu i będzie kontrolować czynność płuc pacjenta.
• Jeśli pacjent jest poddawany hemodializie lub ultrafiltracji z powodu niewydolności nerek, lekarz zaleci podawanie leku AmBisome liposomal po zakończeniu tych procedur. 

Lek AmBisome zawiera sacharozę i sód:

• W każdej fiolce leku AmBisome liposomal znajduje się około 900 mg sacharozy (cukru). Jeśli pacjent choruje na cukrzycę lub stwierdzono wcześniej u niego nietolerancję niektórych cukrów, powinien powiedzieć o tym lekarzowi przed rozpoczęciem stosowania leku. 
• Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na fiolkę, to znaczy lek uznaje się za „wolny od sodu”.

Lekarz indywidualnie ocenia ryzyko stosowania leku u pacjenta.

• Jeśli pacjentka jest w ciąży, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.
• Lek AmBisome może być stosowany w okresie ciąży tylko wtedy, gdy lekarz uzna to za konieczne.
• Lekarz oceni korzyści wynikające ze stosowania leku w stosunku do możliwego ryzyka.

• Jeśli pacjentka karmi piersią, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.
• Nie wiadomo, czy amfoterycyna B przenika do mleka kobiecego.
• Lekarz zdecyduje, czy należy przerwać karmienie piersią lub stosowanie leku.

Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach stosowanych przez pacjenta obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje stosować.

Leki mogące powodować uszkodzenie nerek:

• Leki osłabiające naturalne mechanizmy obronne organizmu (immunosupresyjne), np. cyklosporyna.
• Niektóre antybiotyki, zwane aminoglikozydami, w tym gentamycyna, neomycyna i streptomycyna.
• Pentamidyna, lek stosowany w leczeniu zapalenia płuc u pacjentów z AIDS i leiszmaniozą.

Jeśli pacjent przyjmuje którykolwiek z tych leków, należy powiedzieć o tym lekarzowi. Lek AmBisome liposomal może nasilać spowodowane nimi uszkodzenie nerek. Jeżeli pacjent przyjmuje te leki, lekarz lub pielęgniarka będzie regularnie pobierać próbki krwi do badań mających na celu określenie czynności nerek. 

Leki, które mogą powodować zmniejszenie stężenia potasu

• Kortykosteroidy, leki przeciwzapalne osłabiające układ odpornościowy.
• Kortykotropina (ACTH), hormon regulujący wytwarzanie przez organizm kortykosteroidów w odpowiedzi na stres.
• Leki moczopędne, zwiększające ilość wydalanego moczu, w tym furosemid.
• Glikozydy naparstnicy (leki otrzymywane z naparstnicy), stosowane w leczeniu niewydolności serca. AmBisome liposomal może nasilać takie działania niepożądane glikozydów naparstnicy, jak zmiany rytmu serca. • Leki zwiotczające mięśnie szkieletowe, zwykle stosowane podczas operacji, takie jak tubokuraryna. AmBisome liposomal może nasilać działanie zwiotczające mięśnie.

Jeśli pacjent przyjmuje którykolwiek z tych leków, należy powiedzieć o tym lekarzowi. 

Inne leki

• Leki przeciwgrzybicze, np. flucytozyna. Lek AmBisome liposomal może nasilać działania niepożądane flucytozyny − zaburzenia wytwarzania nowych komórek krwi przez organizm, co może być wykryte w badaniach krwi.
• Niektóre leki przeciwnowotworowe, np. metotreksat, doksorubicyna, karmustyna i cyklofosfamid. Stosowanie z lekiem AmBisome liposomal może powodować uszkodzenie nerek, świszczący oddech, trudności w oddychaniu i niedociśnienie tętnicze.
• Przetoczenia białych krwinek (leukocytów) może powodować nagłe, ciężkie powikłania płucne w trakcie lub krótko po przetoczeniu białych krwinek, jeśli pacjentowi podawano lek AmBisome liposomal. Lekarz zaleci podawanie tych leków z zachowaniem jak najdłuższego odstępu i będzie kontrolować czynność płuc. Zmniejszy to ryzyko powikłań płucnych.

Jeśli pacjent przyjmuje którykolwiek z tych leków, należy powiedzieć o tym lekarzowi.

Lekarz indywidualnie ocenia ryzyko stosowania leku u pacjenta.

Brak szczególnych informacji dotyczących jednoczesnego stosowania leku AmBisome z alkoholem.

• Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu leku AmBisome na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
• Niektóre działania niepożądane mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn.
• Należy zachować ostrożność, jeśli podczas stosowania leku wystąpią zawroty głowy lub inne objawy mogące wpływać na sprawność psychofizyczną.

Jak przechowywać lek AmBisome?

• Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.
• Przechowywać w temperaturze poniżej 25°C.
• Nie zamrażać.
• Przechowywać fiolki w opakowaniu zewnętrznym w celu ochrony przed światłem.