Paxneury (Guanfacinum)

Guanfacyna jest wybiórczym agonistą receptora adrenergicznego alfa-2A. Wykazuje od 15 do 20 razy większe powinowactwo do tego podtypu receptora niż do receptorów alfa-2B i alfa-2C. Guanfacyna nie jest lekiem stymulującym.

Dokładny mechanizm działania guanfacyny w leczeniu ADHD nie został w pełni ustalony. Badania przedkliniczne wskazują, że guanfacyna wpływa na przekazywanie sygnałów w korze przedczołowej i jądrach podstawy poprzez modyfikowanie synaptycznego przekaźnictwa noradrenaliny za pośrednictwem receptorów adrenergicznych alfa-2A.

Działanie leku może pomagać pacjentowi:

• skupiać uwagę 
• poprawić koncentrację
• ograniczyć impulsywność
• ograniczyć nadpobudliwość

Guanfacyna hamuje również przepływ impulsów układu współczulnego z ośrodka naczynioruchowego do serca i naczyń krwionośnych. Może to prowadzić do zmniejszenia obwodowego oporu naczyniowego, obniżenia ciśnienia tętniczego i spowolnienia akcji serca. Z tego względu podczas leczenia konieczne jest regularne kontrolowanie ciśnienia tętniczego i tętna.

Paxneury stosuje się w leczeniu zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi ADHD u dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 17 lat:

• gdy leki stymulujące nie są odpowiednie
• gdy leki stymulujące nie są tolerowane
• gdy dotychczasowe leczenie nie pozwala na właściwą kontrolę objawów ADHD

Wskazanie jest wspólne dla wszystkich mocy leku.

Lek powinien być stosowany jako część kompleksowego programu leczenia, który zazwyczaj obejmuje:

• psychoterapię
• działania edukacyjne
• socjoterapię

Osoby z ADHD mogą mieć trudności ze skupieniem uwagi i pozostaniem w jednym miejscu. Zaburzenie może powodować problemy w nauce, odrabianiu prac domowych oraz zachowaniu w domu, szkole lub innych miejscach.

Ten lek należy zawsze stosować zgodnie z zaleceniami lekarza lub farmaceuty. W razie wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Leczenie powinno być rozpoczynane pod nadzorem lekarza specjalisty w leczeniu zaburzeń zachowania okresu dziecięcego lub okresu dorastania.

Badania przed rozpoczęciem leczenia

Przed rozpoczęciem leczenia lekarz powinien ocenić, czy stosowanie leku jest bezpieczne dla pacjenta.

Dawka początkowa i podtrzymująca

• zalecana dawka początkowa wynosi 1 miligram raz na dobę
• lekarz może zwiększać dawkę o nie więcej niż 1 miligram na tydzień
• dawka jest dobierana indywidualnie w zależności od masy ciała, odpowiedzi na leczenie i tolerancji leku
• zalecana dawka podtrzymująca wynosi od 0,05 do 0,12 miligrama na kilogram masy ciała na dobę
• dawka dobowa może wynosić od 1 do 7 miligramów
• dawka dobowa nie może być większa niż 7 miligramów
• zwiększanie dawki może odbywać się wolniej, jeżeli lekarz uzna to za właściwe

Pacjent może nie odczuć działania leku natychmiast. U niektórych pacjentów poprawa może wystąpić po pierwszym tygodniu, a u innych po dłuższym czasie.

Schemat zwiększania dawki u dzieci w wieku od 6 do 12 lat

Dla dzieci o masie ciała co najmniej 25 kilogramów:

• tydzień 1 – 1 miligram na dobę
• tydzień 2 – 2 miligramy na dobę
• tydzień 3 – 3 miligramy na dobę
• tydzień 4 – 4 miligramy na dobę 
• maksymalna dawka – 4 miligramy na dobę

Schemat zwiększania dawki u młodzieży w wieku od 13 do 17 lat

Masa ciała od 34 do 41,4 kilograma:

• tydzień 1 – 1 miligram na dobę
• tydzień 2 – 2 miligramy na dobę
• tydzień 3 – 3 miligramy na dobę
• tydzień 4 – 4 miligramy na dobę 
• maksymalna dawka – 4 miligramy na dobę

Masa ciała od 41,5 do 49,4 kilograma:

• tydzień 1 – 1 miligram na dobę
• tydzień 2 – 2 miligramy na dobę
• tydzień 3 – 3 miligramy na dobę
• tydzień 4 – 4 miligramy na dobę 
• tydzień 5 – 5 miligramów na dobę
• maksymalna dawka – 5 miligramów na dobę

Masa ciała od 49,5 do 58,4 kilograma:

• tydzień 1 – 1 miligram na dobę
• tydzień 2 – 2 miligramy na dobę
• tydzień 3 – 3 miligramy na dobę
• tydzień 4 – 4 miligramy na dobę 
• tydzień 5 – 5 miligramów na dobę
• tydzień 6 – 6 miligramów na dobę
• maksymalna dawka – 6 miligramów na dobę

Masa ciała 58,5 kilograma lub większa:

• tydzień 1 – 1 miligram na dobę
• tydzień 2 – 2 miligramy na dobę
• tydzień 3 – 3 miligramy na dobę
• tydzień 4 – 4 miligramy na dobę 
• tydzień 5 – 5 miligramów na dobę
• tydzień 6 – 6 miligramów na dobę
• tydzień 7 – 7 miligramów na dobę
• maksymalna dawka – 7 miligramów na dobę

Dawkę można zwiększyć do 7 miligramów na dobę u pacjenta ważącego co najmniej 58,5 kilograma, jeżeli wcześniej przez co najmniej tydzień przyjmował 6 miligramów na dobę, a lekarz dokładnie ocenił tolerancję leku i odpowiedź na leczenie.

Sposób przyjmowania

• lek należy przyjmować raz na dobę
• lek można przyjmować rano lub wieczorem
• lek można przyjmować niezależnie od posiłków
• leku nie należy przyjmować z posiłkiem wysokotłuszczowym, na przykład wysokotłuszczowym śniadaniem
• tabletkę należy połknąć w całości
• tabletkę należy popić wodą lub innym płynem, z wyjątkiem soku grejpfrutowego
• tabletki nie wolno łamać, przełamywać, kruszyć ani żuć
• lek powinien być stosowany jedynie u dzieci, które są w stanie bez problemu połknąć tabletkę w całości

Rozkruszenie, przełamanie lub rozgryzienie tabletki może przyspieszyć uwalnianie guanfacyny i zmienić działanie leku. Jeżeli pacjent nie jest w stanie połknąć tabletki w całości, należy powiedzieć o tym lekarzowi.

Monitorowanie podczas leczenia

W okresie dostosowywania i stabilizacji dawki lekarz powinien raz w tygodniu kontrolować możliwość wystąpienia:

• senności
• sedacji
• niedociśnienia tętniczego
• bradykardii

Po ustaleniu dawki lekarz powinien przeprowadzać badania kontrolne:

• co najmniej raz na 3 miesiące przez pierwszy rok leczenia
• następnie co 6 miesięcy
• częściej po każdej zmianie dawki

Kontrola może obejmować:

• pomiar ciśnienia tętniczego
• pomiar częstości akcji serca
• ocenę innych parametrów czynności serca
• ocenę odpowiedzi na leczenie
• ocenę występowania senności i zawrotów głowy
• pomiar masy ciała
• pomiar wzrostu
• ocenę wskaźnika masy ciała i ryzyka otyłości

Jeżeli po 6 tygodniach nie wystąpi poprawa, pacjent czuje się gorzej, jest bardzo śpiący lub ospały, należy zwrócić się do lekarza. Lekarz może zdecydować o zmianie leczenia.

Czas trwania leczenia

Jeżeli lek Paxneury jest stosowany przez okres dłuższy niż 12 miesięcy, lekarz powinien regularnie oceniać potrzebę dalszego leczenia:

• co 3 miesiące przez pierwszy rok leczenia
• następnie nie rzadziej niż raz w roku

Lekarz może rozważyć krótką próbę odstawienia leku, najlepiej w okresie wakacji szkolnych, aby ocenić funkcjonowanie pacjenta bez farmakoterapii.

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby może być konieczne zmniejszenie dawki. Nie oceniano wpływu zaburzeń czynności wątroby na farmakokinetykę guanfacyny u dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 17 lat.

Zaburzenia czynności nerek

Zmniejszenie dawki może być konieczne u pacjentów:

• z ciężką niewydolnością nerek i wskaźnikiem przesączania kłębuszkowego od 29 do 15 mililitrów na minutę
• z krańcową niewydolnością nerek i wskaźnikiem przesączania kłębuszkowego poniżej 15 mililitrów na minutę
• wymagających dializowania

Nie oceniano wpływu zaburzeń czynności nerek na farmakokinetykę guanfacyny u dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 17 lat.

Dorośli i osoby w podeszłym wieku

Nie określono bezpieczeństwa ani działania guanfacyny u dorosłych i osób w podeszłym wieku z ADHD. Leku nie należy stosować w tych grupach pacjentów.

Stosowanie z inhibitorami i induktorami enzymów CYP3A4 i CYP3A5

W przypadku jednoczesnego stosowania z silnymi lub umiarkowanie silnymi inhibitorami enzymów CYP3A lekarz może zmniejszyć dawkę guanfacyny o 50 procent. Może być konieczne dalsze indywidualne dostosowanie dawki.

Jeżeli guanfacyna jest stosowana z silnymi induktorami enzymów, lekarz może stopniowo zwiększać dawkę do maksymalnie 7 miligramów na dobę. Po zakończeniu stosowania induktora dawkę guanfacyny należy ponownie stopniowo zmniejszać w kolejnych tygodniach.

Zmiana z innego leku zawierającego guanfacynę

Tabletek guanfacyny o natychmiastowym uwalnianiu nie należy zastępować tabletkami Paxneury o przedłużonym uwalnianiu w takiej samej dawce wyrażonej w miligramach. Postacie te mają odmienne profile farmakokinetyczne.

Pominięcie dawki

W razie pominięcia jednej dawki należy poczekać do następnego dnia i przyjąć kolejną dawkę jak zwykle.

• nie należy przyjmować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki
• po pominięciu dwóch lub większej liczby kolejnych dawek należy skontaktować się z lekarzem
• lekarz może zalecić ponowne rozpoczęcie leczenia od niższej dawki i jej stopniowe dostosowanie

Przerwanie leczenia

Nie wolno przerywać stosowania leku Paxneury bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem. Po nagłym odstawieniu może wystąpić wzrost ciśnienia tętniczego i przyspieszenie akcji serca. Po wprowadzeniu guanfacyny do obrotu zgłaszano bardzo rzadkie przypadki encefalopatii nadciśnieniowej po nagłym przerwaniu leczenia.

Podczas kończenia leczenia lekarz powinien zmniejszać dawkę:

• o nie więcej niż 1 miligram jednorazowo
• w odstępach od 3 do 7 dni

Podczas zmniejszania dawki i po odstawieniu leku należy kontrolować ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca.

Przyjęcie większej niż zalecana dawki

Jeżeli pacjent przyjmie większą dawkę leku Paxneury niż zalecona, powinien skontaktować się z lekarzem lub niezwłocznie zgłosić się do izby przyjęć najbliższego szpitala. Należy zabrać ze sobą opakowanie leku i poinformować personel medyczny, ile tabletek zostało przyjętych.

Objawy przedawkowania mogą obejmować:

• obniżenie ciśnienia tętniczego
• początkowy wzrost ciśnienia tętniczego
• wolne bicie serca
• spowolnienie oddychania
• letarg
• uczucie zmęczenia
• uczucie wycieńczenia

Dzieci i młodzież, u których po przedawkowaniu wystąpi letarg, powinny pozostawać pod obserwacją do 24 godzin ze względu na możliwość opóźnionego wystąpienia śpiączki, bradykardii lub niedociśnienia tętniczego.

Leku Paxneury nie należy stosować:

• jeśli pacjent ma uczulenie na guanfacynę
• jeśli pacjent ma uczulenie na którykolwiek z pozostałych składników leku

Jak każdy lek, lek Paxneury może powodować działania niepożądane, jednak nie wystąpią one u każdego pacjenta.

Ciężkie działania niepożądane
Zgłaszano następujące ciężkie działania niepożądane: ospałość (sedacja), zawroty głowy (niedociśnienie), spowolnione bicie serca (rzadkoskurcz), zasłabnięcie lub utrata przytomności (omdlenie), a także ciężkie działania niepożądane wynikające z odstawienia w postaci wysokiego ciśnienia krwi po nagłym przerwaniu przyjmowania leku – objawy mogą obejmować ból głowy, uczucie splątania, nerwowość, pobudzenie i drżenie (encefalopatia nadciśnieniowa). Niektóre z tych działań niepożądanych z większym prawdopodobieństwem mogą wystąpić na początku leczenia i mogą ustępować w miarę jego kontynuacji. W razie wystąpienia któregokolwiek z wymienionych objawów należy natychmiast skontaktować się z lekarzem prowadzącym.

Bardzo często (mogą wystąpić u więcej niż 1 na 10 osób):

• uczucie senności
• uczucie zmęczenia
• ból głowy
• ból żołądka (ból brzucha)

Często (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 na 10 osób):

• niska częstość akcji serca
• obniżone ciśnienie krwi
• niepokój i rozdrażnienie
• trudności w zasypianiu (bezsenność), budzenie się w nocy lub koszmary senne
• uczucie przygnębienia, zamartwianie się (lęki) lub wahania nastroju (chwiejność emocjonalna)
• brak energii (apatia)
• zwiększenie masy ciała
• utrata apetytu
• suchość w jamie ustnej
• moczenie się mimowolne (enurezja)
• nudności lub wymioty
• biegunka, dyskomfort w żołądku lub zaparcia
• niskie ciśnienie krwi po zmianie pozycji na stojącą (niedociśnienie ortostatyczne)
• wysypka

Niezbyt często (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 na 100 osób):

• reakcja alergiczna (nadwrażliwość)
• ból w klatce piersiowej
• niestrawność
• trudności w oddychaniu (astma)
• uczucie słabości (astenia)
• bladość skóry
• drgawki
• częsta potrzeba oddawania moczu (częstomocz)
• uczucie pobudzenia
• agresja
• zmiany wyników wątrobowych badań krwi (wzrost stężenia aminotransferazy alaninowej)
• wzrost ciśnienia tętniczego krwi
• nietypowy rytm pracy serca (arytmia zatokowa i blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia)
• szybkie bicie serca (częstoskurcz)
• spowolnione bicie serca
• zawroty głowy przy zmianie pozycji ciała na stojącą (zawroty głowy ortostatyczne)
• swędząca skóra (świąd)
• widzenie lub słyszenie rzeczy, których nie ma (omamy)

Rzadko (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 na 1000 osób):

• większa niż zwykle potrzeba snu (hipersomnia)
• wysokie ciśnienie tętnicze krwi (nadciśnienie)
• złe samopoczucie

Bardzo rzadko (mogą wystąpić u nie więcej niż 1 na 10 000 osób):

• ciężkie działania niepożądane wynikające z odstawienia w postaci wysokiego ciśnienia krwi po nagłym przerwaniu przyjmowania leku; objawy mogą obejmować ból głowy, uczucie splątania, nerwowość, pobudzenie i drżenie (encefalopatia nadciśnieniowa)

Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych):

• trudności w uzyskaniu lub utrzymaniu erekcji (zaburzenia erekcji)

Przed rozpoczęciem przyjmowania tego leku należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą, jeżeli:

• pacjent ma niskie lub wysokie ciśnienie krwi, ma problemy z sercem lub w rodzinie pacjenta kiedykolwiek w przeszłości występowały problemy z sercem
• zdarzyło się ostatnio, że pacjent stracił przytomność
• pacjent ma myśli samobójcze
• pacjent cierpi na jakiekolwiek inne zaburzenia psychiczne

Należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą, jeśli pacjent przyjmując ten lek:

• doświadcza agresywnych uczuć lub zachowań, bądź
• ma myśli lub skłonności samobójcze

Lek Paxneury może wpływać na masę ciała i wzrost pacjenta, jeżeli stosowany jest przez długi czas. Dlatego lekarz prowadzący będzie regularnie sprawdzał, czy pacjent rozwija się i rośnie.

Nie należy przerywać stosowania leku Paxneury bez omówienia tego z lekarzem. Nagłe zaprzestanie przyjmowania leku Paxneury może prowadzić do wystąpienia u pacjenta objawów odstawienia, takich jak wzrost częstości akcji serca i ciśnienia krwi.

Jeżeli którykolwiek z powyższych punktów dotyczy pacjenta lub pacjent ma co do tego wątpliwości, przed przyjęciem tego leku należy poradzić się lekarza lub farmaceuty. Jest to konieczne, ponieważ lek ten może nasilić te problemy. Lekarz prowadzący będzie regularnie monitorował stan pacjenta, aby wiedzieć, jak lek oddziałuje na pacjenta.

Dzieci poniżej 6. roku życia i dorośli w wieku 18 lat lub starsi

Leku tego nie powinny stosować dzieci poniżej 6. roku życia ani osoby od 18 lat, ponieważ nie wiadomo, czy lek ten działa i czy jest bezpieczny dla tych pacjentów.

Badania przeprowadzane przez lekarza w trakcie stosowania leku Paxneury

Przed zastosowaniem leku lekarz sprawdzi, czy na pewno lek ten jest bezpieczny dla pacjenta i czy mu pomoże. W trakcie przyjmowania leku lekarz będzie powtarzał takie badania raz na tydzień na początku leczenia podczas dostosowywania dawkowania, a po ustaleniu dawki co najmniej raz na 3 miesiące przez pierwszy rok, a następnie co najmniej dwa razy w roku. Badania te mogą obejmować:

• pomiar ciśnienia tętniczego krwi oraz częstości akcji serca, a także inne pomiary czynności serca, jeśli będzie to przydatne
• ocenę reakcji na leczenie, a w szczególności, czy lek nie powoduje senności lub zawrotów głowy
• pomiar masy ciała i wzrostu pacjenta

Jeśli po upływie 6 tygodni nie nastąpiła poprawa lub pacjent czuje się gorzej, jest bardzo śpiący lub ospały, należy zwrócić się do lekarza. Lekarz może zdecydować o zmianie sposobu leczenia.

Jeśli pacjentka jest w ciąży, przypuszcza, że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku. Nie należy przyjmować leku Paxneury w okresie ciąży ani bez stosowania skutecznej antykoncepcji, ponieważ nie wiadomo, czy lek wpływa na nienarodzone dziecko.

Jeśli pacjentka karmi piersią, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku. Nie wiadomo, czy guanfacyna przenika do mleka ludzkiego u człowieka, jednak dane dotyczące zwierząt wskazują na przenikanie substancji do mleka, dlatego nie można wykluczyć zagrożenia dla dziecka karmionego piersią. Pacjentka nie powinna karmić piersią w trakcie stosowania leku, chyba że lekarz na to zezwoli.

Zawsze należy poinformować swojego lekarza lub farmaceutę, jakie leki na receptę, leki bez recepty lub produkty ziołowe są już przyjmowane.

W szczególności należy poinformować lekarza lub farmaceutę o stosowaniu:

• leków obniżających ciśnienie krwi (leki przeciwnadciśnieniowe)
• leków na padaczkę, takich jak kwas walproinowy
• leków powodujących senność (środki uspokajające)
• leków stosowanych w zaburzeniach psychicznych (benzodiazepiny, barbiturany i leki przeciwpsychotyczne)
• leków wpływających na sposób usuwania guanfacyny z organizmu przez wątrobę, w tym: aprepitant; leki stosowane w zakażeniu HIV (atazanawir, efawirenz, etrawiryna, fosamprenawir, indynawir, newirapina, rytonawir, sakwinawir); leki na zakażenia bakteryjne (cyprofloksacyna, chloramfenikol, klarytromycyna, erytromycyna, ryfabutyna, ryfampicyna, telitromycyna); leki na zakażenia grzybicze (flukonazol, itrakonazol, posakonazol, ketokonazol); leki stosowane w chorobach nowotworowych (kryzotynib, imatynib); leki na choroby serca i naczyń (diltiazem, werapamil, bosentan); leki stosowane w wirusowym zapaleniu wątroby (boceprewir, telaprewir); lek stosowany w uzależnieniu od substancji (subokson); leki na padaczkę (karbamazepina, okskarbazepina, fenobarbital, fenytoina, prymidon); lek pobudzający stosowany w zaburzeniach snu (modafinil); ziele dziurawca zwyczajnego, produkt roślinny stosowany w leczeniu depresji

Nie należy pić alkoholu w trakcie stosowania leku Paxneury, ponieważ może to powodować senność lub zawroty głowy.

W trakcie stosowania leku Paxneury pacjent może odczuwać zawroty głowy i senność, szczególnie na początku leczenia – może się to utrzymywać przez 2 do 3 tygodni lub dłużej. Jeśli wystąpią te objawy, nie należy prowadzić pojazdów, jeździć na rowerze ani obsługiwać narzędzi i maszyn, jak również nie należy podejmować aktywności, które mogłyby spowodować obrażenia, do czasu, aż będzie wiadomo, jak lek wpływa na pacjenta. Zgłaszano również przypadki utraty przytomności, jednak nie są one częste.

• lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci
• brak specjalnych zaleceń dotyczących warunków przechowywania
• nie należy stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na pudełku i blistrze po oznaczeniu EXP
• termin ważności oznacza ostatni dzień podanego miesiąca
• nie należy stosować leku, jeżeli tabletki lub blister wyglądają na uszkodzone
• leków nie należy wyrzucać do kanalizacji
• leków nie należy wyrzucać do domowych pojemników na odpadki
• należy zapytać farmaceutę, jak usunąć leki, których się już nie używa