Atenolol Sopharma (Atenololum)

Jak działa lek Atenolol Sopharma?

Lek działa poprzez blokowanie receptorów beta₁-adrenergicznych w sercu, co prowadzi do zwolnienia czynności serca, obniżenia ciśnienia tętniczego i zmniejszenia zapotrzebowania serca na tlen.

Kiedy stosuje się lek Atenolol Sopharma?

Lek Atenolol Sopharma stosuje się w leczeniu:

• nadciśnienia tętniczego,
• dławicy piersiowej,
• zaburzenia rytmu z szybką czynnością serca,
• świeżego zawału mięśnia sercowego (we wczesnym etapie leczenia w ostrej fazie zawału).

Jak stosować lek Atenolol Sopharma?

Ten lek należy zawsze stosować zgodnie z zaleceniami lekarza. W razie wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Dorośli:

• Dawka powinna być ustalona indywidualnie, zależnie od stanu klinicznego pacjenta i wartości ciśnienia tętniczego oraz tętna. Leczenie rozpoczyna się od najmniejszej dawki początkowej.

Nadciśnienie tętnicze:

• Początkowa dawka wynosi 50 mg na dobę, następnie można zwiększyć dawkę do 100 mg na dobę, podawane w jednej dawce dobowej lub w dawkach podzielonych.
• Działanie terapeutyczne uzyskuje się po 1 do 2 tygodni stosowania produktu leczniczego.
• Dodatkowe obniżenie ciśnienia krwi można osiągnąć przez stosowanie atenololu z innymi lekami obniżającymi ciśnienie krwi, na przykład z lekami moczopędnymi.

Dławica piersiowa:

• Stosuje się od 50 mg do 100 mg atenololu na dobę, w jednej dawce dobowej lub w dawkach podzielonych. Zwiększenie dawki nie powoduje nasilenia działania terapeutycznego.
• U pacjentów z dławicą piersiową nie należy nagle przerywać podawania atenololu, gdyż może to spowodować nasilenie bólów dławicowych, a nawet wystąpienie świeżego zawału serca.

Zaburzenia rytmu serca z szybką czynnością serca:

• Początkowa dawka atenololu wynosi 2,5 mg podawanego we wstrzyknięciu dożylnym w ciągu 2,5 minuty (tzn. 1 mg/ min). Dawka 2,5 mg może być powtórzona w 5-minutowych odstępach aż do uzyskania spodziewanego działania terapeutycznego do dawki maksymalnej 10 mg.
• W infuzji dożylnej atenolol stosowany jest w dawce 0,15 mg/kg masy ciała przez 20 minut. Jeśli konieczne, iniekcje lub infuzje dożylne można powtarzać co 12 godzin.
• Po uzyskaniu kontroli zaburzeń rytmu serca po podaniu dożylnym atenololu konieczna jest kontynuacja leczenia lekiem doustnym w dawce od 50 mg do 100 mg raz na dobę.

Zawał mięśnia sercowego:

• Pacjentom wymagającym dożylnego leczenia beta-adrenolitykami, podaje się atenolol w dawce 5 mg do 10 mg w powolnym wstrzyknięciu dożylnym (1 mg/ min) w ciągu 12 godzin od wystąpienia bólu w klatce piersiowej. Po dożylnym podaniu i w przypadku braku objawów niepożądanych leczenie jest kontynuowane przez podanie doustne atenololu w dawce 50 mg po 15 minutach od podania dożylnego, a następnie po 12 godzinach od podania atenololu dożylnie w dawce 50 mg i dawce 100 mg na dobę po następnych 12 godzinach.
• Jeżeli wystąpią objawy niepożądane – zwolnienie rytmu serca i (lub) niedociśnienie tętnicze to leczenie atenololem powinno być przerwane.

Dawkowanie w niewydolności nerek:

• U pacjentów z niewydolnością nerek dawkę atenololu należy zmniejszyć.
• Nie zaobserwowano kumulacji atenololu u pacjentów, z klirensem kreatyniny większym niż 35 ml/ min/ 1,73 m2 (wartość prawidłowa wynosi 100 -150 ml/ min/ 1,73 m2). U pacjentów z klirensem kreatyniny 15-35 ml/ min/ 1,73 m2 (odpowiednio do stężenia kreatyniny 300-600mikromoli/ litr) dawka doustna powinna wynosić 50 mg na dobę a dawka dożylna 10 mg co 2 dni.
• U pacjentów z klirensem kreatyniny mniejszym niż 15 ml/ min/ 1,73 m2 (odpowiednio do stężenia kreatyniny powyżej 600 mikromoli/ litr) dawka doustna powinna wynosić 25 mg na dobę lub 50 mg co drugi dzień.
• Pacjenci dializowani powinni otrzymać dawkę 50 mg doustnie po każdej dializie. Leczenie powinno być przeprowadzane w warunkach szpitalnych ze względu na możliwość wystąpienia znacznego obniżenia ciśnienia krwi.

Pacjenci w podeszłym wieku:

• Może być konieczne zmniejszenie dawki, szczególnie w przypadku współistnienia niewydolności nerek

Zastosowanie większej niż zalecana dawki leku Atenolol Sopharma

• W wyniku przedawkowania atenololu mogą wystąpić następujące objawy:
  • zwolnienie czynności serca
  • spadek ciśnienia tętniczego
  • ostra niewydolność serca
  • skurcz oskrzeli
• Pacjenta należy umieścić w szpitalu i bardzo dokładnie obserwować. Należy zastosować leczenie objawowe. Po zatruciu ostrym w celu zapobieżenia wchłaniania leku z przewodu pokarmowego należy wykonać płukanie żołądka, podać węgiel aktywowany i leki przeczyszczające. Można zastosować transfuzję osocza w celu leczenia niedociśnienia tętniczego lub wstrząsu. Należy rozważyć zastosowanie hemodializy i hemoperfuzji. Nasilone zwolnienie czynności serca powinno być leczone przez zastosowanie atropiny 1-2 mg dożylnie i (lub) stymulatora serca. Jeśli wymaga tego sytuacja, leczenie powinno być kontynuowane przez podanie dożylne 10 mg glukagonu. W zależności od reakcji glukagon może być podawany w dawce 1-10 mg na godzinę. Zamiast glukagonu można podawać dobutaminę. Skurcz oskrzeli zwykle ustępuje po zastosowaniu leków rozszerzających oskrzela. W razie przyjęcia większej niż zalecana dawki leku należy niezwłocznie zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.

Pominięcie zastosowania leku Atenolol Sopharma

• W przypadku pominięcia jednej dawki leku należy przyjąć ją najszybciej, jak jest to możliwe.
• Jeśli zbliża się pora przyjęcia kolejnej dawki, nie należy stosować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki.

Kiedy nie stosować leku Atenolol Sopharma?

Leku Atenolol Sopharma nie należy stosować, jeśli pacjent:

• ma uczulenie na substancję czynną lub którykolwiek z pozostałych składników leku,
• ma wstrząs kardiogenny,
• ma niewyrównaną niewydolność mięśnia sercowego,
• ma zespół chorego węzła zatokowego,
• ma blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia,
• ma nieleczonego guza chromochłonnego nadnerczy,
• ma kwasicę metaboliczną,
• ma wolną akcję serca (poniżej 45 uderzeń na minutę),
• ma niedociśnienie tętnicze,
• ma ciężkie zaburzenia krążenia tętniczego obwodowego,
• stosuje dożylnie antagonistów wapnia typu werapamil lub diltiazem albo inne leki przeciwarytmiczne.

Lekarz indywidualnie ocenia ryzyko stosowania leku u pacjenta.

Jak każdy lek, lek Atenolol Sopharma może wywołać skutki uboczne, jednak nie wystąpią one u każdego pacjenta. 

Lek jest na ogół dobrze tolerowany. U niektórych pacjentów mogą wystąpić następujące objawy niepożądane:

Często (występujące u co najmniej 1 pacjenta na 100 i u mniej niż 1 pacjenta na 10):

• zwolnienie akcji serca,
• oziębienie kończyn,
• zaburzenia żołądkowo-jelitowe,
• uczucie zmęczenia.

Niezbyt często (występujące u co najmniej 1 pacjenta na 1000 i u mniej niż 1 pacjenta na 100):

• zaburzenia snu,
• zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych.

Rzadko (występujące u co najmniej 1 pacjenta na 10 000 i u mniej niż 1 pacjenta na 1000):

• plamica,
• małopłytkowość,
• zmiany nastroju,
• koszmary senne,
• stan splątania,
• psychoza,
• omamy,
• zawroty i bóle głowy,
• parestezje (uczucie mrowienia i drętwienia),
• suchość oczu,
• zaburzenie widzenia,
• nasilenie niewydolności serca, nasilenie bloku serca,
• spadek ciśnienia krwi związany ze zmianą pozycji ciała na stojącą, któremu może towarzyszyć omdlenie,
• u wrażliwych pacjentów może wystąpić chromanie przestankowe,
• objaw Raynauda,
• skurcz oskrzeli u pacjentów z astmą oskrzelową lub u pacjentów z astmą oskrzelową w przeszłości,
• suchość w jamie ustnej,
• przypadki działania toksycznego na wątrobę w tym cholestazy wątrobowej,
• wypadanie włosów,
• łuszczycowe reakcje skórne,
• nasilenie łuszczycy,
• wysypka,
• impotencja.

Bardzo rzadko (występujące u mniej niż 1 pacjenta na 10 000):

• obserwowane było zwiększone miano przeciwciał przeciwjądrowych, ale znaczenie kliniczne nie jest jasne.

Częstość nieznana:

• reakcje nadwrażliwości: obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka,
• zespół toczniopodobny.

Przed rozpoczęciem stosowania leku Atenolol Sopharma należy omówić to z lekarzem lub farmaceutą.

• Nie należy samodzielnie odstawiać leku. Może to wywołać nagłe podwyższenie ciśnienia tętniczego, nasilenie objawów dławicy piersiowej i/lub zaburzenia rytmu serca. O zwiększeniu dawki lub odstawieniu leku decyduje wyłącznie lekarz.
• W przypadku pacjentów zakwalifikowanych do zabiegu chirurgicznego decyzję o zaprzestaniu leczenia beta-adrenolitykiem należy podjąć co najmniej 24 godziny przed zabiegiem chirurgicznym. Ocena ryzyka i korzyści powinna być podejmowana indywidualnie dla każdego pacjenta. W przypadku kontynuowania leczenia atenololem należy zastosować leki anestezjologiczne o niewielkim ujemnym działaniu inotropowym, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia działania kardiodepresyjnego. Podanie dożylne atropiny zmniejsza ryzyko reakcji ze strony nerwu błędnego.
• Chociaż podanie atenololu jest przeciwwskazane w niewyrównanej niewydolności serca, lek może być stosowany z zachowaniem ostrożności u pacjentów, u których niewydolność serca jest wyrównana. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z małą rezerwą sercową.
• Atenolol Sopharma może zwiększyć częstość i czas trwania napadów w dławicy piersiowej Prinzmetala z powodu braku działania alfa-receptorów pośredniczących w skurczu naczyń wieńcowych. Atenolol jest beta 1-selektywnym beta-adrenolitykiem i w związku z tym musi być stosowany z zachowaniem szczególnej ostrożności.
• Lek ten jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkim zaburzeniem obwodowego krążenia tętniczego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z mniej zaawansowaną niewydolnością obwodowego krążenia tętniczego.
• Należy zachować dużą ostrożność w przypadku pacjentów z blokiem serca I stopnia.
• Cukrzyca: Atenolol może nasilać działanie leków zmniejszających stężenie glukozy we krwi, a także maskować objawy hipoglikemii (zmniejszonego stężenia glukozy we krwi), np. przyspieszoną czynność serca. Wskazana jest regularna kontrola stężenia glukozy, szczególnie w przypadku cukrzycy chwiejnej.
• Atenolol Sopharma może maskować objawy nadczynności tarczycy.
• Atenolol Sopharma może nasilać objawy łuszczycy.
• W rzadkich przypadkach na skutek działania farmakologicznego dochodzi do zwolnienia akcji serca (tętno spoczynkowe do 50–55 uderzeń na minutę). W takim przypadku należy zmniejszyć dawkę.
• Atenolol Sopharma może zwiększyć wrażliwość na alergeny i nasilać reakcję anafilaktyczną u pacjentów, u których występowały takie reakcje w przeszłości. Tacy pacjenci mogą nie reagować na zwykle stosowaną dawkę adrenaliny.
• Ostrożnie należy stosować lek u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Zaleca się dostosowanie dawkowania u tych pacjentów w zależności od wartości klirensu kreatyniny.
• Należy zachować ostrożność podczas stosowania leku u pacjentów w podeszłym wieku. Leczenie należy rozpocząć od najmniejszej dawki.
• Nie należy stosować leku u pacjentów z odwracalną obturacją dróg oddechowych, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. W takiej sytuacji należy zachować ostrożność.
• U pacjentów z astmą oskrzelową może wystąpić zwiększenie oporów oddechowych. Objawy ustępują po zastosowaniu leków rozszerzających oskrzela, takich jak salbutamol lub izoprenalina.
• U pacjentów z guzem chromochłonnym przed zastosowaniem atenololu należy zastosować lek alfa-adrenolityczny.

Stosowanie u dzieci

• Ze względu na brak doświadczenia w stosowaniu atenololu u dzieci nie zaleca się stosowania produktu leczniczego w tej grupie wiekowej.

Lekarz indywidualnie ocenia ryzyko stosowania leku u pacjenta. 

• Jeśli pacjentka jest w ciąży, przypuszcza że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.  

• Jeśli pacjentka karmi piersią, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku.  
• Atenolol Sopharma przenika do pokarmu kobiecego. Stwierdzono znaczną kumulację tego leku w pokarmie kobiecym.
• Stosowanie atenololu w okresie okołoporodowym lub w czasie karmienia piersią może spowodować u noworodków zwiększone ryzyko hipoglikemii i bradykardii.

Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach (na receptę, bez recepty lub produktach ziołowych) stosowanych przez pacjenta obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje stosować.

• Niektóre leki mogą wpływać na działanie leku Atenolol Sopharma , dlatego należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych preparatach.
• Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania beta-adrenolityków z antagonistami wapnia typu werapamil lub diltiazem oraz innymi lekami przeciwarytmicznymi. Takie połączenie, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności komór serca oraz zaburzeniami przewodzenia zatokowo-przedsionkowego lub przedsionkowo-komorowego, może zwiększać ryzyko znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego, zwolnienia czynności serca oraz niewydolności serca. Dożylne podawanie antagonistów wapnia podczas leczenia beta-adrenolitykami oraz w ciągu 48 godzin po ich odstawieniu jest przeciwwskazane.
• Jednoczesne stosowanie beta-adrenolityków z pochodnymi dihydropirydyny, takimi jak nifedypina, może zwiększać ryzyko niedociśnienia tętniczego oraz niewydolności serca u pacjentów z utajoną niewydolnością serca.
• Glikozydy naparstnicy stosowane razem z beta-adrenolitykami mogą powodować wydłużenie czasu przewodzenia przedsionkowo-komorowego.
• Beta-adrenolityki mogą nasilać nadciśnienie z odbicia po odstawieniu klonidyny. W przypadku jednoczesnego stosowania tych leków należy zaprzestać przyjmowania beta-adrenolityków na kilkanaście dni przed odstawieniem klonidyny. Jeśli leczenie klonidyną ma zostać zastąpione terapią beta-adrenolitykiem, rozpoczęcie stosowania beta-adrenolityku powinno nastąpić kilkanaście dni po zakończeniu stosowania klonidyny.

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania leku z:

• lekami przeciwarytmicznymi klasy I, takimi jak dyzopiramid i chinidyna;
• lekami sympatykomimetycznymi, np. adrenaliną, która może zmniejszać działanie beta-adrenolityków;
• insuliną oraz doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi, ponieważ może dojść do znacznego zmniejszenia stężenia glukozy we krwi, a objawy hipoglikemii, szczególnie przyspieszenie czynności serca, mogą być maskowane;
• lekami hamującymi syntezę prostaglandyn, takimi jak ibuprofen i indometacyna, które mogą zmniejszać działanie obniżające ciśnienie tętnicze beta-adrenolityków;
• lekami znieczulającymi;
• antagonistami kanału wapniowego, takimi jak diltiazem, ze względu na możliwość zwiększenia ryzyka wystąpienia depresji;
• lekami stosowanymi w chorobach serca, takimi jak amiodaron, digoksyna, diltiazem, werapamil, flekainid oraz iwabradyna.

Lekarz indywidualnie ocenia ryzyko stosowania leku u pacjenta.

• Nie zaleca się spożywania alkoholu podczas stosowania leki Atenolol Sopharma.

• Atenolol Sopharma nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu. Należy jednak pamiętać, że szczególnie na początku leczenia bardzo rzadko mogą wystąpić zawroty głowy lub uczucie zmęczenia, które mogą wpływać na sprawność psychofizyczną.

Jak przechowywać lek Atenolol Sopharma?

• Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.
• Brak specjalnych zaleceń dotyczących przechowywania.